1. 4 trường hợp nhà ở phải có giấy phép xây dựng
Điều kiện khởi công xây dựng nhà ở riêng lẻ là phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công đối với trường hợp phải có giấy phép.
Căn cứ khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, những trường hợp dưới đây phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công:
(1) Nhà ở riêng lẻ tại khu vực đô thị, trừ trường hợp nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng thuộc dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
(2) Nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn có quy mô dưới 07 tầng nhưng thuộc khu vực có quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

(3) Nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn nhưng được xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa.
(4) Nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn có quy mô từ 07 tầng trở lên.
2. 3 trường hợp nhà ở được miễn giấy phép xây dựng
Căn cứ khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, những trường hợp dưới đây được miễn giấy phép xây dựng, cụ thể:
(1) Nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng thuộc dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt (trường hợp này phải thông báo thời điểm khởi công).
(2) Nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn có quy mô dưới 07 tầng và thuộc khu vực không có quy hoạch xây dựng khu chức năng, quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
(3) Nhà ở riêng lẻ tại miền núi, hải đảo thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng.
3. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng nhà ở
* Số lượng hồ sơ: 02 bộ
* Thành phần hồ sơ:
Điều 46 Nghị định 15/2021/NĐ-CP quy định thành phần hồ sơ gồm:
(1) Đơn xin cấp giấy phép xây dựng theo Mẫu số 01.
(2) Một trong những giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật đất đai.
(3) 02 bộ bản vẽ thiết kế xây dựng kèm theo Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy kèm theo bản vẽ thẩm duyệt trong trường hợp pháp luật về phòng cháy, chữa cháy có yêu cầu; báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế xây dựng trong trường hợp pháp luật xây dựng có yêu cầu, gồm:
- Bản vẽ mặt bằng công trình trên lô đất kèm theo sơ đồ vị trí của công trình;
- Bản vẽ mặt bằng các tầng, các mặt đứng và mặt cắt chính của công trình xây dựng;
- Bản vẽ mặt bằng móng và mặt cắt móng kèm theo sơ đồ đấu nối hệ thống hạ tầng kỹ thuật bên ngoài công trình gồm cấp, thoát nước, cấp điện;
- Trường hợp có công trình liền kề phải có bản cam kết bảo đảm an toàn đối với công trình liền kề đó.
Lưu ý: Tùy vào điều kiện cụ thể của địa phương, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương công bố mẫu bản vẽ thiết kế để hộ gia đình, cá nhân tham khảo khi tự lập thiết kế xây dựng.
4. Thủ tục xin giấy phép xây dựng nhà ở
Bước 1: Nộp hồ sơ
Chủ đầu tư (hộ gia đình, cá nhân) nộp tại Bộ phận một cửa hoặc nộp trực tiếp tại Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương.
Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ
- Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ.
- Nếu hồ sơ đầy đủ, đúng quy định thì ghi giấy biên nhận và trao cho người nộp.
- Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng thì hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.
Bước 3: Giải quyết yêu cầu
Bước 4: Trả kết quả
Thời hạn giải quyết: Không quá 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định.
Trường hợp đến thời hạn nhưng cần phải xem xét thêm thì cơ quan cấp giấy phép phải thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư biết lý do nhưng không được quá 10 ngày kể từ ngày hết hạn.
5. Lệ phí cấp giấy phép xây dựng
Lệ phí cấp giấy phép do Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành quy định nên mức thu giữa các tỉnh, thành có sự khác nhau.
6. Mức phạt khi không có giấy phép xây dựng
Căn cứ khoản 5 Điều 15 Nghị định 139/2017/NĐ-CP, trường hợp phải có giấy phép nhưng không có giấy phép xây dựng sẽ bị xử phạt hành chính như sau:
(1) Phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với trường hợp nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc xây dựng công trình khác không thuộc trường hợp (2).
(2) Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với trường hợp xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị.
Ngoài việc bị phạt tiền thì tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải dừng thi công và có thời hạn 60 ngày kể từ ngày lập biên bản để thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng, nếu quá thời hạn 60 ngày mà không xuất trình được giấy phép xây dựng thì bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.
Ý kiến bạn đọc
Học viện Tư pháp tổ chức Giải Cầu lông năm 2026 hướng tới Ngày Pháp luật Việt Nam và Ngày Nhà giáo Việt Nam
TP.HCM: Hội Cựu CAND phường Phú Định kiện toàn tổ chức, ra mắt 6 Chi hội trực thuộc
Trung tâm trọng tài thương mại Quốc tế TGAC tổng kết hoạt động năm 2026
Học viện Tư pháp: Hội nghị tập huấn kiến thức pháp luật và kỹ năng truyền đạt pháp luật về phòng, chống ma túy trong cộng đồng
Đắk Lắk: Ông Võ Kế Thắng - Chủ tịch xã Hòa Phú bắt đầu nhiệm kỳ mới từ những việc sát dân
Học viện Tư pháp: Bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng truyền đạt pháp luật về phòng, chống ma túy trong cộng đồng
Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tạo động lực cho công nghiệp môi trường
Đắk Lắk: Phường Tân An đồng hành cùng doanh nghiệp, lan tỏa giá trị quê hương, hướng đến phát triển bền vững
Văn phòng Luật sư Xuân và Đồng sự khai trương Văn phòng giao dịch tại Đất Đỏ
CÔNG TY LUẬT THIÊN HƯƠNG KỶ NIỆM NGÀY TRUYỀN THỐNG LUẬT SƯ VIỆT NAM VÀ 05 NĂM THÀNH LẬP
Ca sĩ Nguyên Hoàng - Chàng ca sĩ trẻ với giọng ca truyền cảm, giàu chất trữ tình
Hợp đồng đặt cọc không ghi thời hạn giải quyết ra sao?
Chuyện hi hữu tại Tân Châu, An Giang: Cái "giá” của đất và câu chuyện công lý
Có được ủy quyền tố cáo, tố giác tội phạm không?
Phú Xuyên (Hà Nội): Có dấu hiệu xác định sai nguồn gốc đất của UBND huyện khiến người dân có nguy cơ mất trắng.
Trạm kiểm soát giao thông Ngã 3 Thái Lan (Quốc lộ 51) - thực hiện tốt công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên địa bàn
Nhóm người lạ mặt liên tiếp chặn đường hành hung, tạt sơn "khủng bố"
Thủ tục xin cấp bản sao trích lục, cấp lại giấy khai sinh ở nơi cư trú hay phải về nơi sinh?
THÁNG TÁM MÙA THU
Quảng Nam: Công ty CP Trầm Hương TMT và HTX Trầm hương Tasiho ký kết hợp tác toàn diện
Học viện Tư pháp: Tổ chức chương trình “uống nước nhớ nguồn” – gắn kết yêu thương”
Bệnh viện Đa Khoa Quốc tế Nam Sài Gòn "Tất cả vì người bệnh"
Giá bồi thường thu hồi đất dự án Vành đai 3 tại TPHCM: Người dân chưa đồng tình
TP.HCM: Công an quận Gò Vấp tăng cường kiểm tra nồng độ cồn hàng đêm